Quản lý chất thải nguy hại là một trong những yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và đơn vị kinh doanh có phát sinh chất thải độc hại. Theo quy định pháp luật hiện hành, chủ nguồn thải chất thải nguy hại phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm về phân loại, lưu giữ, chuyển giao và quản lý nhằm hạn chế ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Chủ nguồn thải chất thải nguy hại là gì?
Chủ nguồn thải chất thải nguy hại (CTNH) là tổ chức hoặc cá nhân phát sinh chất thải nguy hại trong quá trình:
- Sản xuất công nghiệp;
- Kinh doanh, dịch vụ;
- Khám chữa bệnh;
- Xây dựng;
- Hoạt động thương mại hoặc sinh hoạt.
Một số loại CTNH phổ biến hiện nay gồm:
- Dầu nhớt thải;
- Pin, ắc quy thải;
- Hóa chất hết hạn;
- Bùn thải công nghiệp;
- Bao bì chứa hóa chất độc hại;
- Chất thải y tế nguy hại.
2. Lưu giữ chất thải nguy hại an toàn
Khu vực lưu giữ CTNH cần đáp ứng các yêu cầu:
- Có mái che và nền chống thấm;
- Có biển cảnh báo chất thải nguy hại;
- Trang bị thiết bị phòng cháy chữa cháy;
- Có biện pháp phòng ngừa sự cố môi trường.
Ngoài ra, thùng chứa và bao bì lưu giữ CTNH phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định hiện hành.
3. Chuyển giao chất thải nguy hại cho đơn vị có chức năng
Chủ nguồn thải chỉ được ký hợp đồng với:
- Đơn vị có giấy phép môi trường;
- Đơn vị có chức năng thu gom, vận chuyển và xử lý CTNH hợp pháp.
Việc chuyển giao cho tổ chức không đủ điều kiện có thể bị xử phạt nghiêm trọng theo quy định pháp luật.
4. Sử dụng chứng từ chất thải nguy hại điện tử
Theo quy định mới, doanh nghiệp phải:
- Lập chứng từ CTNH điện tử;
- Theo dõi khối lượng chất thải phát sinh;
- Quản lý hồ sơ chuyển giao và xử lý CTNH.
Hệ thống chứng từ điện tử giúp cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát quá trình xử lý chất thải nguy hại.
5. Báo cáo công tác quản lý chất thải nguy hại
Chủ nguồn thải có trách nhiệm:
- Báo cáo định kỳ về quản lý CTNH;
- Cung cấp thông tin khi cơ quan chức năng yêu cầu;
- Chấp hành kiểm tra, thanh tra môi trường.
Đây là nghĩa vụ bắt buộc nhằm đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định về bảo vệ môi trường.
6. Áp dụng biện pháp giảm thiểu chất thải nguy hại
Doanh nghiệp cần chủ động:
- Tối ưu quy trình sản xuất;
- Tiết kiệm nguyên liệu;
- Tái sử dụng hoặc tái chế phù hợp;
- Ứng dụng công nghệ sạch để giảm lượng CTNH phát sinh.
Giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn giảm chi phí xử lý chất thải cho doanh nghiệp.
7. Chịu trách nhiệm khi gây ô nhiễm môi trường
Chủ nguồn thải phải chịu trách nhiệm nếu:
- Xả thải trái phép;
- Làm rò rỉ chất thải nguy hại;
- Chuyển giao CTNH sai quy định;
- Gây sự cố môi trường ảnh hưởng đến cộng đồng.
Tùy theo mức độ vi phạm, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Căn Cứ Pháp Lý Về Quản Lý Chất Thải Nguy Hại
Các quy định về trách nhiệm của chủ nguồn thải chất thải nguy hại được quy định tại:
- Luật Bảo vệ môi trường 2020;
- Nghị định 08/2022/NĐ-CP;
- Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.
